defter*
defter / katalog / LAW 396
LAW 396

Equality Law (in Turkish)

Eşitlik ilkesinin soyut bir anayasal slogan olmaktan çıkıp, ayrımcılığın doğrudan, dolaylı ve kurumsallaşmış biçimleriyle nasıl somut hukuki mücadeleye dönüştüğünü inceleyen bir seçmeli ders; "hukukun bir cinsiyeti var mı?" sorusunu feminist ve queer kuram üzerinden ciddiye alıyor. Haftalar boyunca AYM, AİHM, CEDAW ve UCM kararlarından (Opuz, Ntaganda, S.M.) örnek vakalar üzerinden Türk hukuku ile uluslararası denetim mekanizmalarını karşılaştırıyor, dönem ödeviyle kendi hukuki perspektifinizi kuruyorsunuz. Anayasa ve İnsan Hakları derslerinin üstüne oturan, 6284 ve algoritmik ayrımcılık gibi güncel meselelere uzanan bu ders; teoriyi stratejik dava pratiğine bağlamak isteyen öğrenciler için pratisyenlik öncesi kritik bir köprü.

Kredi3ECTS5FakülteFaculty of LawBölümLawÖn koşulLAW 104KoordinatörZülfiye Yılmaz Yamaç

Haftalık müfredat 14 hafta

Hafta 114–20 Eyl
Eşitlik ilkesi: maddi ve şekli eşitlik
1. Dersin içeriğinin ve kaynaklarının tanıtılması, Derse Giriş: Maddi ve Şekli Eşitlik Kavramları Bağlamında Eşitlik İlkesi: Tarihsel-Hukuksal Çerçeve ve Eşitlik Mücadelelerinin Katkısı
maddi eşitlikşekli eşitlikeşitlik ilkesieşitlik mücadeleleri
Hafta 221–27 Eyl
Ayrımcılık pratikleri ve ayrımcılık yasağı
2. Doğrudan-Dolaylı- Kurumsallaşmış Ayrımcılık Pratikleri ve Ayrımcılık Yasağı: Anayasa ve Uluslararası Hukuk Gözünden Yasağın Kapsamı
doğrudan ayrımcılıkdolaylı ayrımcılıkkurumsallaşmış ayrımcılıkayrımcılık yasağı
Hafta 328 Eyl – 4 Eki
Hukukun cinsiyeti ve stratejik davalar
3. Hukukun Cinsiyeti Var mıdır? Cinsiyetli bir Hukukta Eşitlik Mümkün mü?: (Anayasa ve Uluslararası Hukuk Belgelerinde Cinsiyetli Yaklaşımın İzini Sürmek) -Feminist ve Queer Anlatıların Hukuk Davalarının Yönünü Değiştirmesi Mümkün mü?: Stratejik Davalara Bir Yöntem Önerisi
cinsiyetli hukukfeminist ve queer anlatılarstratejik davalaranayasa
Hafta 45–11 Eki
Medeni hukukta toplumsal cinsiyet eşitliği
4. Medeni Hukuk Alanında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Türk Medeni Kanunu Uygulamaları- Anayasa Mahkemesi Kararları ( (Örnek vakalar ders öncesi duyurulacaktır)
Türk Medeni Kanunutoplumsal cinsiyet eşitliğiAnayasa Mahkemesi kararları
Hafta 512–18 Eki
Ceza hukukunda toplumsal cinsiyet eşitliği
5. Ceza Hukuku Alanında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Sorunsalı: Faillik-Mağdurluk Statülerine Hukukun Yaklaşımı ve Türk Hukuku (Örnek vakalar ders öncesi duyurulacaktır)
faillikmağdurlukTürk hukukuörnek vakalar
Hafta 619–25 Eki
Uluslararası başvuru mekanizmaları ve örnek kararlar
6. Uluslararası Başvuru Mekanizmaları: CEDAW, GREVIO, AIHM (Örnek Vakalar-Kararlar) ve Devletlerin Uluslararası Hukuk Sorumluluklarının Kapsamı • ECtHR, OPUZ v. TURKEY, (App. no. 33401/02), 9 Haziran 2009 • CEDAW, S.L. v. Bulgaria (10 Eylül 2019) + S.H./Bosna Hersek Kararı 16 Temmuz 2020
CEDAWGREVIOAIHMOpuz v. Turkey
Hafta 726 Eki – 1 Kas
Uluslararası denetimde cinsiyet temelli suçlar
7.Uluslararası Denetim Mekanizmaları Önünde Toplumsal Cinsiyet Temelli Suçlar: Tecavüz fiili, insanlığa karşı suç olarak kabul edilmeli midir? A) Bir Başlangıç: Kadic v. Karadzic Davası (Alien Tort Claims Act- 1995) B) Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Komite’nin(CAT) A. Bosna- Hersek Kararı (2 Ağustos 2019) C) Uluslararası Ceza Mahkemesi Önünde Ntaganda (Kongo), Al Hassan (Mali) Davaları D) İkinci Dünya Savaşında Rahatlatıcı Kadınlar ve bir alternatif onarım mekanizması olarak Tokyo Kadın Mahkemesi
Kadic v. KaradzicCAT Bosna-Hersek kararıNtaganda ve Al HassanTokyo Kadın Mahkemesi
Hafta 82–8 Kas
İç hukukta cinsiyet temelli şiddet mekanizmaları
8. İç Hukuk: Toplumsal Cinsiyet Temelli Şiddete Karşı Başvuru Mekanizmaları: 6284 sayılı Yasa Kapsamında Koruyucu ve Önleyici Tedbirler ve AYM'nin sorunlu yaklaşımı • AYM, S.M. Kararı, B.No: 2016/6038, 20/6/2019 . AYM Norm Denetimi Kararı: E.2019/2, K.T.11/06/2020, R.G.11/09/2020
6284 sayılı Yasakoruyucu ve önleyici tedbirlerAYM S.M. kararıAYM norm denetimi
Hafta 99–15 Kas
Uluslararası mekanizmalarda SOGI temelli ayrımcılık
9.Uluslararası Başvuru Mekanizmaları Önünde Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Temelli Ayrımcılık Pratikleri •Guide on the case-law of the European Convention on Human Rights: Rights of LGBTI persons (https://www.echr.coe.int/Documents/Guide_LGBTI_rights_ENG.pdf
cinsiyet kimliğicinsel yönelimuluslararası başvuru mekanizmalarıECHR Guide on Rights of LGBTI persons
Hafta 1016–22 Kas
Algoritmik yanlılık ve hukukta ayrımcılık
10. Algoritmik Yanlılık: Yapay Zeka ve Bilişim Sistemlerinin Gündelik Yaşam ve Hukukta Ayrımcılığı Yeniden Üretmesi
algoritmik yanlılıkyapay zekabilişim sistemleriayrımcılığın yeniden üretimi
Hafta 1123–29 Kas
İş Yerinde Eşitlik: Whistleblowing ve Mobbing
11. İş Yerinde Eşitlik ve Hukuk &Ekonomi İlişkisi: Güvencesiz İş Dünyasında Whistleblowing (Hakikati Fısıldama), Mobbing, Çok uluslu şirketlerin insan hakları v. insan hakları sorumluluğu Türkan Aydoğmuş Başvurusu (AYM-2022) Hulusi Özkan Başvurusu (2018) CASE OF HALET v. LUXEMBOURG (ECHR-2021) WIWA V. ROYAL DUTCH SHELL (Esther Kiobel ve Ogoni Davası) Burwell v. Hobby Lobby and Birth Control (2014)
whistleblowingmobbingçok uluslu şirketlerHalet v. Luxembourg
Hafta 1230 Kas – 6 Ara
İnanç Hürriyeti ve Başörtüsü Yasağı
12. İnanç Hürriyeti ve Eşitlik: Forum Internum-Forum Externum Tartışmaları: Ulusal Hukuk ve Uluslararası Hukuk Temelinde Bir Değerlendirme (Vaka İncemeleri- Ulusal&Uluslararası Başvuru Mekanizmaları) Kamusal Alanda Başörtüsü Yasağına İlişkin İki Mekanizma, İki Yaklaşım: • ECtHR, S.A.S. v. France (2014) / BELCACEMI ET OUSSAR v. Belgium (2017) • BM İnsan Hakları Komitesi (CCPR), Sonia Yaker /France, (2018
forum internum-forum externumS.A.S. v. FranceSonia Yaker/Francekamusal alanda başörtüsü
Hafta 137–13 Ara
Ayrımcılığın farklı görünümleri ve iklim krizi
13. Ayrımcılığın Farklı Görünümleri Sağlık alanında ayrımcılık ( vaka incelemesi) Nöroçeşitli bireylere karşı ayrımcılık (vaka incelemesi) İklim Krizi nedeniyle Mültecilik ve gelecek nesillere karşı ayrımcılık (Teitiota v. New Zealand- BM İnsan Hakları Komitesi, 7 Ocak 2020 kararı) Okuma: Niels Petersen, Equality, Climate Change and Future Generations, European Journal of International Law, 2025;, chaf046, https://doi.org/10.1093/ejil/chaf046
sağlık alanında ayrımcılıknöroçeşitlilikTeitiota v. New Zealandgelecek nesiller
Hafta 1414–20 Ara
Ayrımcılığa karşı başvuru mekanizmaları
14. Türk Hukukunda Ayrımcılık Pratiklerine Karşı Başvuru Mekanizmaları: Bireysel Başvuru, Kamu Denetçiliği, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun rolü
bireysel başvuruKamu DenetçiliğiTürkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu

Önerilen kaynaklar 16 kitap

📖
Önerilen
Uluslararası İnsan Hakları Hukuku ve Anayasa Hukuku Işığında Eşitlik Ilkesi ve Ayrımcılık Yasağı
Ulaş Karan
2017 · Oniki Levha Yayıncılık
📖
Önerilen
Equality and Non-Discrimination under International Law (Vol II)
Stephanie Farrior (Ed.)
2016 · Routledge
📕
Zorunlu
Hafta 3: Zorunlu Okuma: Feminist Bir Devlet Kuramına Doğru
Çev. Türkan Yöney, Sabir Yücesoy
Catharine A. Mackinnon · 2. Baskı
📕
Zorunlu
Hafta 3: "Constitutional Identity Theory and Gender: The Missing Referent”
Helen Irving
2017 · Sydney Law School
📖
Önerilen
Hafta 3: Feminist Perspektiften Hukuk
Ülker Yükselbaba
2016 · C. LXXIV
📖
Önerilen
Hafta 3: Gender Regulations (Undoing Gender kitabı içinde)
Judith Butler
2004 · Routledge
📕
Zorunlu
Hafta 4: Türk Aile Hukukunda Toplumsal Cinsiyet Rolleri
Ayşe Seda Gülseven
2017-132 · TBB Yayınları
📕
Zorunlu
Hafta 5: Türk Ceza Hukukunda Kadın
Türkan Sancar
2019 · Savaş Yayınevi
📕
Zorunlu
Hafta 6: Substantive Equality in the European Court of Human Rights
Charilaos Nikolaidis
2015 · Routledge
📕
Zorunlu
Hafta 11: İş Kanununda Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı
Kübra Doğan Yenisey
2006 · Çalışma ve Toplum Dergisi
📖
Önerilen
Hafta 10: Creating Capabilities
Martha Nussbaum
2011 · Belknap Press of Harvard University Press
📖
Önerilen
Human rights and future people: Possibilities of argumentation
Marcus Düwell & Gerhard Bos
2016 · Journal of Human Rights
📕
Zorunlu
Kesişimsellik: Postmodern Feminist Bir Yaklaşım
Gürkan Çapar
2019 · Hukuk Kuramı
📖
Önerilen
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihatlarında Ayrımcılık Yasağı Bağlamında Şüpheli Temeller...
Sevgi Erarslan
2022 · Terazi Hukuk Dergisi
📖
Önerilen
DÜNYADAN VE TÜRKİYE’DEN ÖRNEKLERLE CAM TAVAN SENDROMU
Neslihan Derin
2020 · Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi
📖
Önerilen
AB (WHISTLEBLOWING) YÖNERGESİ VE İŞÇİNİN KORUNMASI
Mustafa Alp
2021 · Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

Bu dersi alınca · 5 öğrenme çıktısı

Bilkent'in resmî syllabus'ünden. Sağdaki etiket o çıktının hangi değerlendirmeyle ölçüldüğünü söylüyor.

Ders notları · henüz yok

LAW 396 için defter ekibi henüz not yazmadı.

İlk dosyayı sen atarsan: not, slayt, geçmiş sınav, çözüm, cheat-sheet, ne varsa. defter ekibi öğrenci paylaşımlarından bu dersin notlarını yazar. Drive linki / PDF / ZIP, hepsi olur.

← katalog
2026-2027 Güz için şubesi henüz görünmüyor. Kayıt sistemi bu dersi bu dönem listelemiyor, ama şube girişi sürüyor: ders kaydı 15 Eylül, bölümler o güne kadar şube ekleyebiliyor. Son 4 güz döneminde açılmamış; en son 2021-2022 güz döneminde açılmış. Ön kayıt müfredat üzerinden yapılıyor, açılan şube listesi üzerinden değil; o yüzden ön kayıtta seçebildiğin bir dersin şubesi burada henüz görünmeyebilir. Kesin sonuç ders kaydında belli oluyor. kayıt tarihleri → · açık dersler

⚠️ FZ engelleyen şartlar

Course Learning Outcomes: Course Learning Outcome Assessment Dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler eşitlik hukukunun güncel tartışmalarına dair bir perspektife sahip olacaktır. In-class participation Final Case study Dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler Türkiye uygulamasını uluslararası hukuk ile karşılaştırmalı olarak değerlendirme yetkinliği kazanacaktır. In-class participation Final Case study Dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler eşitlik-ayrımcılık kavramlarını ilişkin teorik düzlemde ve ay

Hocalar 0 bu dönem · 1 geçmiş

Geçmişte ders veren (1 kişi)
Zülfiye Yılmaz Yamaç